Thông tin chỉ hỗ trợ sơ cứu ban đầu, không thay thế chuyên môn y tế. Trong tình huống khẩn cấp, hãy gọi 115 ngay.
Tổng quan
Tóm tắt
Ở VN rất hay gặp — thức ăn đường phố, nấm độc, hóa chất gia dụng. Đa số tự khỏi nhưng cần biết khi nào gọi cấp cứu.
Các bước xử trí
Nhận diện triệu chứng: Buồn nôn, nôn, tiêu chảy, đau bụng, sốt nhẹ. Triệu chứng thường xuất hiện vài giờ đến vài ngày sau khi ăn thực phẩm nhiễm khuẩn.
Bù nước và điện giải: Uống nước lọc từng ngụm nhỏ. Dùng oresol pha theo hướng dẫn. KHÔNG uống nước ngọt, nước hoa quả hay đồ uống có gas — làm tiêu chảy nặng hơn.
Nghỉ ngơi và theo dõi: Nằm nghỉ, đặt thau/g iẻ bên cạnh. Theo dõi màu sắc phân và nước tiểu. Nếu nôn ra máu hoặc tiêu chảy ra máu — gọi 115.
Ăn uống khi hết nôn: Khi hết nôn — ăn thức ăn nhạt, dễ tiêu: cháo, cơm trắng, bánh mì khô, chuối. Tránh đồ chiên dầu, cay, cafein, rượu bia.
Dùng thuốc đúng cách: Có thể uống paracetamol nếu sốt hoặc đau. KHÔNG tự ý dùng thuốc cầm tiêu chảy (loperamide) cho trẻ dưới 12 tuổi. KHÔNG dùng aspirin cho trẻ dưới 16 tuổi.
Gọi 115 nếu có dấu hiệu nguy hiểm: Gọi 115 nếu: nôn/tiêu chảy không ngừng sau 2 ngày, có máu trong phân/nôn, sốt cao > 39°C, dấu hiệu mất nước nặng (khát dữ dội, mắt trũng, tiểu ít), trẻ dưới 12 tháng, nghi ngờ ngộ độc nấm hoặc hóa chất.
Lưu ý quan trọng
KHÔNG tự gây nôn nếu nuốt phải hóa chất hoặc xăng dầu — gây sặc vào phổi.
KHÔNG dùng thuốc cầm tiêu chảy cho trẻ em nếu không có chỉ định của bác sĩ.
Nếu nghi ngờ ngộ độc nấm (nôn, tiêu chảy, ảo giác, co giật) — ĐI CẤP CỨU NGAY.
Trẻ em, người già, phụ nữ mang thai có nguy cơ mất nước nặng hơn — cần theo dõi sát.